جراحی تا چه اندازه در درمان ناباروری اثر دارد؟

به گزارش باتسک، پیشرفت های زیادی که در سال های اخیر در تکنیک های جراحی جهت درمان مشکلات ناباروری رخ داده سبب کاهش هزینه های درمان گردیده است به گونه ای که یک جراحی ساده سبب می گردد دیگر نیازی به استفاده از روش های گران قیمت درمان ناباروری نباشد و بیماران ساده تر از پیش صاحب فرزند شوند. درششمین برنامه انتها ناباروری با حضور کارشناسان مرکز فوق تخصصی درمان ناباروری و سقط مکرر ابن سینا، نقش جراحی در درمان ناباروری مورد بحث و آنالیز نهاده شد.

جراحی تا چه اندازه در درمان ناباروری اثر دارد؟

به گزارش باتسک، دکتر سهیلا عارفی، جراح و فلوشیپ زنان، زایمان و ناباروری و عضو هیات علمی پژوهشگاه فناوری های نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی _ ابن سینا، با اشاره به اینکه به صورت معمول هر بیمار یکبار به تنهایی و یکبار هم به همراه همسرش یعنی به صورت زوج آنالیز می گردد، تشریح کرد: باید همیشه این را در نظر بگیریم که آیا بیمار از انجام عمل جراحی سود می برد یا خیر، ما نمی توانیم برای تمام بیماران یک نسخه کلی داشته باشیم و موضوع مهمتری که باید به آن توجه داشته باشیم این است که در چه مواقعی نباید جراحی انجام گردد، گاهی اوقات در وضعیت هایی همچون آندومتریوز به سختی حاضر به جراحی مستقیم بیمار هستیم مگر در صورت وجود شرایط خاص. بنابراین ما باید هر بیمار را با شرایط خودش مقایسه کنیم و در وضعیت باروری و درمان آن باید یک زوج را مورد آنالیز قرار دهیم و بسنجیم که آیا عمل جراحی برای زوج در راستای درمان ناباروری مفید است یا خیر.

دکتر عارفی در خصوص اقدام درمانی مناسب جهت باز شدن انسداد لوله های رحمی گفت: این نکته بسیار مهم است که ما بتوانیم با استفاده از تاریخچه قبلی بیمار و عکس رنگی تشخیص دهیم که انسداد لوله ها در داخل یا خارج از رحم است چون اگر انسداد عفونت های لگنی اتفاق افتد عملا نمی توان کاری انجام داد زیرا لوله ها به خاطر آسیب وارد گردیده، دیگر عملکرد طبیعی خود را ندارند و حتی ممکن است در داخل این لوله، حاملگی خارج از رحم اتفاق افتد.

وی ادامه داد: از سویی مدت زمان درگیری لوله های رحمی نیز مهم است زیرا اگر همچون آندومتریوز، مزمن باشد و به صورت مداوم پیشروی کند ضایعه ای که بر روی لوله ها ایجاد می نماید ممکن است به تدریج بیشتر و بیشتر گردد بنابراین وضعیت بسته شدن لوله نیز حائز اهمیت است.

عارفی در ادامه اضافه نمود: متاسفانه اگر عکس رنگی نشان دهد که ضایعه در لوله رحمی بیمار آنقدر شدید است که نه تنها بسته گردیده بلکه مایع نیز در آن جمع گردیده است و یک فرآیند التهابی است که مداوم در جریان است، عمل جراحی به صورت برداشتن لوله های رحمی انجام می گردد زیرا اگر با هر روشی چه به صورت طبیعی و چه از طریق IVF بخواهند باردار گردد این لوله های رحمی ملتهب و حاوی مواد سمی مانع از بروز حاملگی می شوند.

نکاتی درباره فیبروم ها

عضو هیات علمی پژوهشگاه ابن سینا با بیان این که فیبروم شایع ترین تومور خوش خیم رحم است و درصد قابل توجهی از زنان چه بارور و چه نابارور ممکن است فیبروم داشته باشند، توضیح داد: در برخی مواقع به هنگام حاملگی مشاهده می گردد که فرد مبتلا به فیبروم است البته فیبروم ها سبب ناباروری و سقط مکرر نمی شوند اما آنچه اهمیت دارد: اندازه، محل قرار دریافت فیبروم، تعداد فیبروم و اثرات آن بر روی مخاط رحم و سابقه بیمار است. گاهی اوقات نیز فیبروم ها خیلی بزرگ نیستند اما جای مناسبی واقع نگردیده اند، بنابراین بسیار مهم است که هر بیمار در موقعیت خودش آنالیز گردد و در بیمارانی که سقط مکرر دارند و از طریق IVF باردار نگردیده اند و فیبروم هم دارند بهتر آن است که در این افراد هر عامل احتمالی که می تواند بارداری را مخدوش کند از میان برداریم.

دکتر عارفی خاطر نشان کرد: یکی از بهترین روش ها برای برداشتن فیبروم لاپاروسکوپی است و آنچه بسیار اهمیت دارد این است که عمل جراحی توسط یک جراح و متخصص ماهر و با تجربه به خوبی انجام گردد.

این متخصص زنان، زایمان و ناباروری در خصوص درمان بیماران مبتلا به کیست تخمدان، گفت: بسیاری از کیست های گزارش گردیده هورمونی هستند یعنی اگر ما یک دوره داروی هورمونی به بیمار بدهیم این کیست کاملا رفع می گردد. گاهی اوقات نیز این کیست ها که به صورت شایع تری دیده می شوند، کیست های آندومتریوز هستند و بهتر است تا جایی که امکان دارد به آن ها دست نزنیم و با استفاده از داروهای هورمونی سایز آن ها را کوچک کنیم زیرا آندومتریوز یک بیماری التهابی است که کیست هم ایجاد می نماید و به خودی خود می تواند ذخیره تخمدانی را کاهش دهد.

وی همچنین اضافه نمود: در حال حاضر با توجه به مطالعاتی که انجام گردیده، اولویت آن است که حداقل تا سایز معینی به کیست آندومتریوز دست نزنیم مگر آنکه بیمار درد داشته باشد یا علائم دیگری در کنار کیست، خود را نشان دهد که احتیاج به انجام لاپاروسکوپی باشد که البته جراح است که باید تشخیص دهد کیستی احتیاج به عمل دارد یا نباید به آن دست زد.

عارفی ضمن اشاره به روش درمان افرادی که مشکلات رحمی همچون رحم دو شاخ دارند، تشریح کرد: بعضی از موارد همچون فیبروم های زیر مخاطی، پولیپ، ضایعاتی که داخل رحم وجود دارد نه تنها به صورت فیزیکی بلکه به صورت مشکلات فولیکولی و در لانه گزینی تاثیر می گذارند، بنابراین هیستروسکوپی یک روش بسیار مناسب برای برداشتن ضایعات است. البته در خصوص فیبروم ها بهتر است آنالیز دقیق تری انجام گردد و با تشخیص جراح، روش هیستروسکوپی یا لاپاروسکوپی جهت برداشتن ضایعات رحمی انتخاب گردد.

نقش جراحی در درمان سرطان بیضه

دکتر کاوه سلطان زاده، جراح و متخصص اورولوژی و ناباروری مردان، عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری و سقط مکرر ابن سینا، در خصوص کاربرد مداخلات جراحی در مردان گفت: از انجام جراحی های مختلف در مردان اهداف متفاوتی دنبال می گردد، مواقعی وجود دارد که کیفیت اسپرم فرد پایین آمده و هدف از عمل جراحی افزایش کیفیت اسپرم است همچون عمل جراحی وازکتومی، هیدروسل های شدید، بیضه های نزول ننموده.

وی ادامه داد: در برخی مواقع بیماران دچار انسداد در مسیر خروج اسپرم می شوند یعنی اسپرم فراوری می گردد اما نمی تواند خارج گردد و ما ممکن است با مداخلات جراحی بتوانیم این انسداد را رفع نموده تا فرد بتواند به صورت طبیعی صاحب فرزند گردد. برخی از بیماران هم وجود دارند که ما می خواهیم برای روش های کمک باروری از آن ها اسپرم به دست آوریم و به همین منظور جراحی هایی را انجام می دهیم که بتوانیم از بیضه، اسپرم استخراج کنیم و جهت روش های IVF و IUI از آن استفاده کنیم.

وی در ادامه ضمن اشاره به پیشرفت های زیادی که در سال های اخیر در تکنیک های جراحی رخ داده است، اضافه نمود: در نتیجه این پیشرفت ها بیماران می توانند بهره بیشتری از جراحی داشته باشند، همچنین روش های تشخیصی نیز بهبود یافته است به گونه ای که ما می توانیم مواردی را که بیمار سود بیشتری از عمل جراحی می برد را بیابیم و اعمال جراحی را برای این افراد انجام دهیم. از طرفی دیگر با انجام این اعمال جراحی ممکن است بتوانیم هزینه های بیمار را کاهش دهیم یعنی با یک جراحی ساده سبب می شویم دیگر احتیاجی به استفاده از روش های گران قیمت درمان ناباروری نباشد و بیماران ساده تر صاحب فرزند شوند.

این متخصص اورولوژی و ناباروری مردان در خصوص میزان تاثیر واریکوسل در ناباروری عنوان نمود: واریکوسل یک بیماری شایع در جامعه است و 15درصد از مردان به آن مبتلا هستند. البته شیوع آن در ناباروری بالاتر است و 50درصد از افرادی که نازائی اولیه دارند و 80درصد از مردانی که نازائی ثانویه دارند هم به واریکوسل مبتلا هستند و این بیماری از حدود 10 سالگی در بیمار ایجاد می گردد و با بالا رفتن سن، ممکن است شدت آن افزایش یابد؛ در واقع واریکوسل بیماری ای است که زمینه ژنتیکی دارد و در خانواده افراد مبتلا به واریکوسل امکان ابتلای افراد خانواده 8 برابر نسبت به سایر خانواده ها شایع تر است.

دکتر سلطان زاده در تشریح اینکه آیا روش های جراحی می توانند به مردان مبتلا به آزواسپرم کمک نمایند یا خیر، گفت:آزواسپرمی یعنی هیچ اسپرمی در مایع منی وجود نداشته باشد و ممکن است انسداد یا موارد غیر انسدادی عامل آن باشد. در موارد غیر انسدادی از بیضه نمونه برداری می گردد و مهم ترین روش، روش میکروسکوپی است که باید با هماهنگی و در مراکز درمان ناباروری انجام گردد. پس از نمونه برداری باید نمونه به بخش جنین شناسی منتقل گردد تا معین گردد آیا در آن اسپرمی وجود دارد یا خیر که اگر اسپرم وجود داشته باشد فریز گردیده و جهت استفاده برای روش های کمک باروری نگهداری می گردد و اگر نمونه فاقد اسپرم باشد، عمل را ادامه می دهیم و از نقاط دیگر نیز نمونه برداری می کنیم.

عضو تیم تخصصی مرکز درمان ناباروری ابن سینا با بیان اینکه حدود 2 تا 6درصد از مردانی که قبلا لوله های خود را بسته اند مجددا تصمیم به بچه دار شدن و باز کردن لوله های خود می گیرند، اضافه نمود: بسته به اینکه چه مدت از زمان بستن لوله ها گذشته باشد، موفقیت عمل جراحی در این بیماران متفاوت است و اگر زمان زیادی از بستن لوله ها گذشته باشد، شانس موفقیت کاهش می یابد. بهترین جراحی برای این افراد این است که دو سر لوله بسته گردیده را تمیز کرد و با استفاده از تکنیک های میکروسکوپی در مراکزی که تخصص کافی دارند پیوند مجدد زده گردد تا راه لوله ها باز گردیده و انسداد رفع گردد.

وی همچنین تاکید نمود: البته همیشه انسداد به علت عمل واریسلکتومی نیست و در برخی جراحی ها ممکن است این انسداد به صورت یک عارضه ایجاد گردد. اگر فردی نخواهد عمل جراحی را انجام دهد با استفاده از روش جایگزین یعنی نمونه برداری از بیضه، اسپرم به دست می آوریم و برای روش های کمک باروری در این افراد از اسپرم به دست آمده استفاده می کنیم. موفقیت این عمل به میزان همکاری بیمار بستگی دارد یعنی فرد باید مراقبت های لازم را پس از عمل جراحی انجام دهد که در 99 درصد موارد لوله ها پس از عمل باز می شوند و اسپرم به سمت بیرون جریان می یابد اما با گذشت زمان میزان موفقیت کمتر می گردد و به 80 درصد می رسد که در 50 تا 60درصد موارد، فرد با انجام این عمل به صورت خود به خودی می تواند باردار گردد.

دکتر سلطان زاده در خصوص میزان پاسخگویی بیضه نزول ننموده به درمان جراحی، گفت: اگر تا زمان بلوغ درمان لازم جهت نزول بیضه صورت نگیرد خاصیت فراوری اسپرم در بیضه از بین می رود و به همین علت حتما در بدو تولد باید بیضه نوزاد آنالیز گردد و عدم نزول آن تشخیص داده گردیده و تصمیم لازم جهت جراحی اخذ گردد تا بیضه بتواند رشد خود و فراوری اسپرم را حفظ کند. همچنین ممکن است شیوع سرطان بیضه در افرادی که بیضه نزول نیافته دارند بیش از سایرین باشد بنابراین عمل جراحی به تشخیص و درمان این افراد بسیار کمک می نماید.

برنامه سرانجام ناباروری هر هفته، روزهای شنبه ساعت 19 با حضور متخصصان مرکز درمان ناباروری ابن سینا از شبکه چهار سیما با هدف پرداختن به حفظ باروری، درمان ناباروری و موضوعات مرتبط به آن پخش می گردد.

منبع: خبرگزاری ایسنا
انتشار: 8 آبان 1397 بروزرسانی: 26 مهر 1399 گردآورنده: batask.ir شناسه مطلب: 133

به "جراحی تا چه اندازه در درمان ناباروری اثر دارد؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "جراحی تا چه اندازه در درمان ناباروری اثر دارد؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید