فرضیه سیلورین: آیا پیش از ما تمدن صنعتی دیگری روی زمین وجود داشته است؟ - باتسک

چرا ردپای تمدن های گذشته محو می گردد؟

جستجو برای یافتن تمدن های پیش از انسان، با یک مشکل بزرگ زمین شناختی روبروست. بیشتر پوسته های اقیانوسی طی فرآیند تکتونیک صفحه ای به گوشته زمین بازمی گردند و چیزی از آن ها باقی نمی ماند. در خشکی ها نیز فرسایش و رسوب گذاری، سطوح قدیمی را به سرعت پاک می نماید. جالب است بدانید که مساحت منطقه ها شهرنشین امروز، کمتر از 1 درصد سطح زمین است. میلیون ها سال بعد، تنها بخش بسیار کوچکی از این منطقه ها در دل سنگ ها باقی می ماند که زمین شناسان بتوانند آن را شناسایی نمایند. فسیل های انسانی که قدمتی چند صد هزار ساله دارند نیز به سختی یافت می شوند، چه برسد به شهرهایی که ده ها میلیون سال پیش وجود داشته اند.

اثر انگشت شیمیایی در لایه های زمین

اگر تمدنی صنعتی وجود داشته باشد، انرژی مصرف نموده، زمین را تغییر داده و جو را دگرگون نموده است. این تغییرات می توانند اثرات کوچکی در سنگ ها و رسوبات ایجاد نمایند که به آن اثر انگشت ژئوشیمیایی می گویند. تمدن کنونی ما با افزایش سطح دی اکسید کربن، گرمایش اقیانوس ها و پخش شدن ذرات پلاستیک، ردی دائمی از خود به جا گذاشته است. حتی ایزوتوپ های رادیواکتیو ناشی از آزمایش های هسته ای ممکن است تا میلیون ها سال باقی بمانند. دانشمندان استدلال می نمایند که هر چه یک تمدن کوتاه مدت تر باشد و از سوخت های فسیلی استفاده کند، ردپای ایزوتوپی شدیدتری از خود به جای می گذارد.

پارادوکس پایداری در تمدن ها

یک نکته عجیب در این فرضیه وجود دارد که به پارادوکس پایداری معروف است. جامعه ای که پایدار باشد و با انرژی خورشیدی کار کند، احتمالاً ردپای ناچیزی از خود در تاریخ زمین بر جای می گذارد و به سختی قابل شناسایی است. برعکس، تمدنی که به سرعت منابع فسیلی را مصرف کند، یک شوک شیمیایی بزرگ در سوابق زمین شناسی ثبت می نماید که تا سال ها بعد مشهود است. بنابراین، اگر تمدنی پیش از ما بسیار پیشرفته و پایدار بوده باشد، ممکن است ما هرگز متوجه حضور آن نشویم. پایداری به معنای محو شدن در تاریخ است، در حالی که تخریب محیط زیست، یادگاری ماندگار از حضور یک تمدن در تاریخ زمین ایجاد می نماید.

درس های رویدادهای اقلیمی گذشته

محققان برای آزمایش این فرضیه، به آنالیز رویدادهای گرمایشی زمین پرداختند. یکی از این موارد، حداکثر دمای پالئوسن-ائوسن (PETM) در 56 میلیون سال قبل است که طی آن دمای جهانی ناگهان 5 تا 7 درجه سانتی گراد افزایش یافت. در آن دوران، اسیدیته اقیانوس ها تغییر کرد و انقراض های گسترده ای رخ داد که شباهت عجیبی به تغییرات ناشی از فعالیت های انسانی امروز دارد. با این حال، دانشمندان تأکید می نمایند که این رویدادها معمولاً ناشی از فعالیت های آتشفشانی هستند. فرضیه سیلورین در پی اثبات وجود خزندگان هوشمند یا تمدن های گمشده نیست، بلکه می خواهد مرزهای دانش ما را برای شناسایی تمدن ها فراتر از مرزهای زمین باز کند.

اهمیت این جستجو در اخترزیست شناسی

این آزمایش فکری، پیامدهای عمیقی برای جستجوی حیات هوشمند در کیهان دارد. معادله دریک (Drake Equation) که تعداد تمدن های کهکشان را تخمین می زند، به طول عمر تمدن ها وابسته است. اگر تمدن های پیشرفته به سرعت خود را نابود نمایند یا به سمت مدل های پایدار بروند، احتمال شناسایی آن ها به وسیله ما به شدت کاهش می یابد. آینده نگری علمی ایجاب می نماید که در پی روش های خلاقانه تری برای شناسایی ردپاهای تکنولوژیک باشیم. شاید روزی حفاری های عمیق در مریخ یا زهره بتواند اثر انگشت های مشابهی را آشکار کند که پاسخ ما را در خصوص تنهایی در کیهان تغییر دهد.

ساعات زمین در مقیاس های کلان

تفاوت میان زمان ثبت شده تاریخی و زمان زمین شناسی، یکی از بزرگترین چالش های درک ما از واقعیت است. تاریخ مکتوب بشر تنها 5500 سال قدمت دارد، در حالی که گونه انسان 300 هزار سال روی زمین زیسته است. وقتی صحبت از بازه های زمانی 10 میلیون ساله یا 100 میلیون ساله می کنیم، فکر ما به سختی می تواند این ابعاد را درک کند. زمان عمیق (Deep Time) باعث می گردد بسیاری از ساخته های بشر در برابر قدرت زمین شناختی سیاره ما، بسیار ناچیز به نظر برسند. در واقع، این فرضیه ما را وادار می نماید تا با دیدگاه متواضع تری به جایگاه خود در تاریخ سیاره نگاه کنیم.

ردپای مصنوعی در اعماق تاریخ

یکی از جنبه های کمتر آنالیز شده در این فرضیه، مواد شیمیایی سنتتیک یا مصنوعی است که طبیعت قادر به تجزیه آن ها نیست. موادی مانند بی فنیل های پلی کلر شده (PCBs) یا حتی آلودگی های ناشی از میکروپلاستیک ها، پتانسیل باقی ماندن در لایه های رسوبی را دارند. اگر تمدنی پیش از ما چنین موادی را فراوری نموده باشد، شاید در لایه های رسوبی اعماق اقیانوس ها، نه به صورت فسیل، بلکه به صورت یک ناهنجاری شیمیایی عجیب نهفته باشند. کشف این ترکیبات در سنگ های رسوبی بسیار قدیمی، می تواند اولین نشانه واقعی از وجود یک تمدن صنعتی باستانی باشد که تا به امروز از دید ما پنهان مانده است.

پیشنهاد اختصاصی سردبیر (علیرضا مجیدی)

این مقاله مجذوب کننده و جالب بود؟! پس برای خواندن این نوشته های مرتبط کلیک کنید:

• کوسه پوستر فیلم آرواره ها کوسه سفید بزرگ نبود و مدل واقعی آن موجود کاملاً متفاوتی بود!
• دسترسی به کیف پول بیت کوین پس از 12 سال و تبدیل یک شبه مرد بریتانیایی به میلیونر
• ایرباد هوش مصنوعی Plaud One با قابلیت ضبط و استخراج متنی مستقل جلسات و تماس ها
• تا به امروز تا حالا فقط دو کلاهخود کامل متعلق به عصر وایکینگ ها کشف شده؛ پس بقیه کجا هستند و شاخ هایشان چه شد؟
• یایویی کوساما، خالق طرح های خال خالی در 97 سالگی درگذشت
• به بهانه تجدید ترجمه برادران کارامازوف؛ چرا شاهکارهای کلاسیک هر چند دهه باید از نو ترجمه شوند؟